Menu

قصیده

قصیده


یزد و یزدی

تـــا بـــــنوشانم میــــئی از سـاغر یزدی و یزد

بـــــر شما، ســـــازم مصوِر منظر یزدیّ و یزد

 

گـــر چــــه نبــود وافیِ مقصود این کوته سخن

بــــــشنوید ای مــــهتران از کهتر یزدیّ و یزد

 

عــــزم دارم آتـــشی از سـینه با صد شور وشوق

بــــر زنم بر هر چه جان از مِجمر یزدی ّ و یزد

 

عـــــزمِ آن دارم کـــه آتش برفروزم همچو مهر

بــــر ســـر بــــام فـلـــک از آذرِ یزدیّ و یزد

 

بــــرفروزم آتـــش مــــعروفِ ایــن دیرین دیار

در دلِ خـــامــــوش و سرد ِ منکر یـزدی ّ و یزد

 

بـــازگـــــویم شـــمه ای از حـال یزد و یزدیان

بــــازخوانــــــم آیتی از دفـــتر یــزدیّ و یزد:

 

 

****

 

هـــست از دوران دیـــــریـن در دلِ ایران زمین

 

پــــای بـــر جا، شهر انسان پرور یزدی ّ و یزد

مــی درخـــشد نــــورِ هـمّت چون شعاع آفتاب

 

تـــــا قــــیامــــت بر جبینِ انور یزدی ّ و یزد

پـــرُ ز گـــوهر می شود دریا، گر افتد قـطره ای

 

هـــمچو انــسان اندرآن ، از جوهرِ یزدی ّ و یزد

هــر چه آبــادی ست هر جا، اندر آن بینی سهیم

 

کــــار یــــا ســرمایه و سیم وزر یزدی ّ و یزد

غیر ذی زرعش چو خاک ِ کعبه شد رشکِ بهشت

 

تــا کـــــویــــرش شد مِنا و مَشعَرِ یزدی و یزد

تـــا قیـــــامت پیــشگام ِ کاروان کوشش است

 

اســـــب پیشـــاهـــنگِ پهلو لاغر ِ یزدیّ و یزد

مـــی رســـــد تـا بام عرش و زیر بال جبرئیل

 

آتــــش شــــوقی کــه بارَد از پَر یزدی ّ و یزد

چـــــون سـمندر خیزد وتاعرش برَخواهد شدن

 

مرغ آتشخوار از خــــــاکســــتر ِیــزدی ّ و یزد

بـــگذرد از پــــهن دشتــش شاهراهِ برّ و بحر

 

بـــگذرانــــد هـر چه نِعمت ، مَعبَرِ یزدی ّ و یزد

ثبــــت شـــد نـــامش فـراز ِ نام هر نام آوری

 

از بــــسیــــجی وز سپاه و لشکر یزدی ّ و یزد

آنچنان تیپ غدیرش تاخت بــر دشمن که گشت

 

چـشم و گوشش کور و کر از تُندَر یزدی ّ و یزد

هــر چه خواهی بود و باشد فرد سربازش شجاع

 

شُــهره بــــود و شُــهره باشد افسر یزدی ّ و یزد

کـــس نیابد هر چه گردد، هر کجا گردد به دهر

 

یـــک گـــــدا و یک فقیرِ مُضطرِ یزدی ّ و یزد

در عـــمل یــزدی نــمی پیچد به پای دیگری

 

در چــــمن پیـچد به خود، نیلوفرِ یزدی ّ و یزد

دسته داس و چکش اینجا، نه آن داس و چکش

 

زیـــب هر دست است و باشد زیور یزدی ّو یزد

رشته توفیق و خوشبختی دو سر دارد که هست

 

یــــــک ســــر آن آرزوی دیــگر یزدی ّ و یزد

یــــک سر این نـــخ گره باشد به پای سرنوشت

 

آن ســـــر دیـــگر بــه پا و پیکر یزدی ّ و یزد

 

در کــــمال عــــفّت و تـــقوی و فرهنگ و هنر

هـــمچو مــریم پاک باشد دختـر یزدی ّ و یزد

 

هـــــر پدر چـون خادمی در خدمت بانوی خویش

هــــم پــــدر ســالار باشد مادر یزدیّ و یزد

 

روح پــــیمان اســـت دائـــم ناظرِ این همسران

حـــسّ وجـــدانست قائم بر سر یزدی ّ و یزد

 

ســــینهِ بـی کینه ِ هر یک چو مرمر صاف و پاک

صـــــد بـــرابر صاف تر از مرمر یزدی ّ و یزد

 

جـــــنگ بـــــا نــفسِ زیادت خواه در ایّام عمر

روز وشــــب بـاشد جـــهاد اکبر یزدی ویزد

 

می کــــــشد خـــــطِّ قــناعت بر بیاض زندگی

تـــا طراز اید به چشمان ، مسطر یزدی ّ و یزد

 

مــــعنی الــــــفاظ ِ مــــوهومِ محال و ممتنع

نیــست در قاموس وفـکر و باور یزدی ّ و یزد

 

تشــــــنهِ کـــــارنـد و فعّال و دلیر و کُشته کار

همــــدِل هم ، رهســپار و رهبر یزدی ّ و یزد

 

بــــر نــــیارد چـــرخ همّت گر ز چاه قصد دلو

مـــی گــزیند دَلوِ دیــگر چنبرِ یزدی و یزد

 

مســــجد هــــر کــاردانِ کار ساز ِ یزدی است

کــــارگـــاهِ او و َ اَعــلا مِنــبَرِ یزدی ّ ویزد

 

هـــر که بیــند این همه اعجاز، پندارد که هست

لشــــکر کــــروبیّان فرمـــانبر یزدی ّ و یزد

 

جای آن دارد که پُرسد تشنه و جـــــــویای کار

راه را از رهـــــرو روشــنــــگر یزدی ّ و یزد

 

می کشد بیرون چو یزدی آب را از خاک خـشک

می چــــشد آب حــیات از ساغر یزدی ّ و یزد

 

آبِ ســـــرخ ِ مـــــیوه بــــاغ بهـشتـی، یا انار

آری ایـــن بـــاشد شراب ِ اَحمرِ یزدی ّ و یزد

 

کـــــام هر ایرانی و هر مردو زن شیـریـن شود

 

از قــــطاب و نقل و شهدو شکِر یزدی ّ و یزد

آتـــش جـــــاویـد زرتــشت اسـت و آتشگاه او

 

بــــرقرار، از چوب عود و عنبر یزدی ّ و یزد

گــــرچه ایــــنجا شعله جاوید مـی سوزد مدام

 

کَــس نسوزید و نسوزد ز اخگر یزدی ّ و یزد

شعــر و شیرینی ست نُقل ِ محفل و بــر میهمان

 

بگذرد خوش بیگمان در محضر یزدی ّ ویزد

شــــــاعران شـــوره زارانند بس شیـرین سخن

 

شـــعرشـان بـاشد چنان نُقلِ تَرِ یزدی ّ و یزد

ثــــانی الثــــنین نظامی وحشی و شد فــرخی

 

این غـــزلــگوی دلاور مـــفخر ِیزدی ّ و یزد

شاعـــــران نـــــُخبه بــــسیارند در تاریـخ ما

 

تـــا چه سر باشد به دوران سرورِ یزدیّ ویزد

بــــر شمردم هر چه را دارم بدان ایمان و هست

 

مُـــنکر آن پیش چشمم کافر یزدی ّ و یزد

پــــس سخن کوته بباید تا ((جلالی)) نشـکند

 

نــظم چون خر مهره قدر گوهر یزدی ّ و یزد

(جلالی)
وصف میبد و ستایش رشید الدین «میبدی»

میـــبد ای دیــــرین دیارمانــده از دوران دور

یـــــــادگار دوره گـــــــردان و مـــــردان غیور

 

همــــطمراز ســـینه صحرای سینا سطح تو

هــــــمقطار قــــــــــامتِ کـــوهِ بلندت کوهِ طور

 

می درخــــشد همـــچنان الماس زیر آفتاب

کــــوه هایت ، چـــــون ید بیضاو چون دریایِ نور

 

شــــهرونـــــــدان شریفت شُهره شهرو دیار

پیــــــــــــــشه کاران شجاعت شادمانند و شکور

 

بَرکــــــشیده مردُمت، شیران و شاهان شجاع

ســــرکشیــــــده قـــــدّشان از بامِ ایّام وشهور

 

ز آســــمان و از زمینت باز می آید به گوش

نعــــــــره آل مــــــــظفر ، لــــــرزه سُمِّ ستور

 

هــر چه خواهی مردمانت صاحبِ فضل و کمال

هــــــــر چه بیــــنی ساکنانت سازگارند و صبور

 

واجِــد مــــردانِ دانـــشمند و پُر کار و بـصیر

فــــــاقد رجّـــــاله بـــــــیکاره و ذاتِ شــــرور

 

بر تهـــی دســــتان عالم ابر سان باری تو زر

بــــا فــــــرا دستان ظالم سیل سان آری تو زور

 

در بـــهشتی خاک حاصلخیزِ سبزت مرد و زن

پـــــاک و مــــــعصومانه و همتای غلمانند و حور

 

کوشش و همّت نگر کاینان بهشتی ســاختند

در کـــــویرِ گـــرم و با آب آبِ قـــلیل تـلخ وشور

 

گوش ِ کس نشنید هر گز از زبانی شـرح حال

کــاو به بـالیــــن سـَر بـه خشتِ خام دارد یا سمور

 

پـــس هـــمان بهتر که نامت را نهم درالامان

در کـــــــمال ســــــر بلندی خوانمت دار الغرور

 

دانـــشی مـــردانِ تو مشهور و هـمگام زمان

 

از شــــروع شَــــرع احـــمد تا به هنگام نشور

کـــــرد مـهدی وار تا از حـایرِ شهرت قیام

 

((حـایری)) آمد به گوشش بانگِ عَجِل بــا الظهور

شـــد شـــریعت بـار ِ دیگر زنده از اقـدام او

 

هـم ز شاگردش ((خمینی)) بعد از او تا نفخ صور

ای بــــسا نــام آوران برخاستند از ایـن دیار

 

چـــــون رشید الدین عالِم، عارفی پر شوق و شور

جــــای پــای خــواجـه عبدالله انصاری نهاد

 

پـای همت، کـاین پـدر می بود و آن فرزانه، پـور

او ز این شهرست و اینجا خُفته در دامانِ خاک

 

زآنکه شد اَقوی دلیلش کشف ِ سنگ ِ قبــر و گور

هــمچنیـــن الواحِ دیگر یافت شد با ذکرِ نام

 

ز اَقــربا وَ ز بــــستگــانش بین ِ اصحــاب ِ قبور

قرن ها از ارتحالش گر چه بگذشته ست ،حال

 

روح پـــاکش بی¬گمان دارد در این مجلس حضور

آنچـــــه از تــــفسیرِ ارزشـمندـِ او دریافتم

 

بـــاز گـویم هـــر چه بادابــــاد با وجد و سرور

چنــــتهِ او پُــــر بُوَد از واژه هـای فــارسی

 

می درخشـــــد همچو مروارید در بـــین سطور

جـــای آن دارد که بر گیریم آز آنها بهره ای

 

نیست جـایز بیش از این اغماض و اهمال و قصور

من ز تفسیرش، در این معنا نمی گویم سخن

 

کــــــاین بود در شـــأن ِدانایانِ بینای ِ فکــور

این قدر دانم که او پی بُرده ، بی چون و چرا

 

بــــر وجـــود ِ ذات ِ کُلّ، بر سر مختـــار غفور

شرح و تفسیرش سراج راه توحید است و هست

 

چـون چــراغی یا عصـــایی در کف بینـا و کور

 

بـــطن در بـــــطن است قرآن و غلاف اندر غلاف

معنی هر ســطر مستور است و نبود لخت و عور

 

گفــــته هــــای ذات یـــکتا را پیـــمبر باز گفت

هــــست انـــدر سینه او رِمژِ ما یَخفی الصّـدور

 

گـــفت شمـــس الحق ّ تبریزی مُصِرّی را به وعظ

آنـــــچه گویم شرح نبود، حق از آن گردد نفور

 

ایـــن از آن گـــفتم که تا دانید هر تفسیر نیست

وافی ِ مـــقصود و خود یـــک آیه باشد از غرور

 

شاهـــــد آرم از((جمــال الدین محمد)) در کلام

بیــت زیرین را که الحق راست آمد جفت وجور

 

((ایـــن کلاه کبرو فخر از سر فرو نه ز آنکه هست

نصّ قرآن: لا یُحِــــبُّ کُلِّ مُخـــــتال ٍ فَخُور))

 

پس سخن کوته کنم چون شمس تبریزی که گفت

تـا نرنجـــد ذات بیـــــچون از بیانم وَز کسور

 

از ((جـــلالی)) هـــدیه نـــاچیـز چون ران ملخ

پیشکش شد بر رشید الدین و بر میبد، چو مور

(جلالی)
یزد – همزمان با بزرگداشت رشید الدین میبدی در میبد سروده شد.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *