بــیــا ســاقـی آن آب آتــش خــواصّ
به من ده کـه تـا یــابـم از غـم خــلاص
فــریــدون صـفت کــاویـــانـی عــلــم
بـــرافـــرازم از پــُشـتـیِ جـــام جــم
٭
بــیــا ســاقـی آن مــی کـه حـال آورد
کـــرامــت فـــزایـــد کـــمـــال آورد
به مـن ده کـه بـس بـی دل افـتــاده ام
وزیـن هــر دو بـی حــاصـل افـتــاده ام
٭
بــیــا ســاقـی آن مـی کـه شـاهی دهد
بــه پـــاکــیِّ او دل گـــواهــی دهــد
به من ده کـه تــا گـردم از عـیب پــاک
خـرامـم به عــشرت سرا زیــن مـغــاک
٭
بـــیـــا ســاقـی آن ارغــوانـی قـــدح
کــه یــابـد ز فـیـضش دل و جـان فرح
بـه مـن ده کـه از غــم خـلاصـم دهــد
نـــشـــانِ رهِ بـــزمِ خـــاصــَم دهـــد
٭
بــیــا ســاقـی آن بــِکـْرِ مـستورِ مست
کــه انـــدر خـــرابــات دارد نـشـسـت
به مـن ده که بـدنــام خــواهــم شـدن
مــریــدِ مـی و جــام خـواهــم شــدن
٭
بــیـــا ســاقـی آن آتــش تــابــنــاک
کـه زرتـشـت مـی جـویـدش زیـر خاک
بـه مـن ده کــه در کـیش رنــدان مست
چـه دنـیـاپــرست و چـه آتـش پـرست
٭
بیـا سـاقی آن مـی کـه عـکسش ز جــام
به کـیخـسرو و جــم فــرستـد پــیــام
بـــده تـــا بــگــویـــم بـــه آوازِ نــی
که جـمشیـد کـی بـود و کــاووس کـی
٭
بــیــا ســاقـی آن آبِ انــدیـشـه ســوز
کـه گـر شیـر نـوشـد شـود بـیـشه سـوز
بـــده تــا روم بــر فـلـک شـیـرگــیــر
بـه هـم بـر زنــم دامِ این گــرگِ پـیــر
٭
بـیـا ساقی آن می که جــان پـرور اسـت
دل خـستـه را هـمچو جـان درخور است
بــده کــز جـهـان خـیـمـه بـیـرون زنم
سـراپـــرده بـــالای گـــردون زنـــم
٭
بــیــا سـاقـی آن مـی کـه حـور بـهشت
عـبـیـر مــلایــک در آن مـی سـرشـت
بـــده تـــا بــُخــوری در آتـش کــنـم
مـشــامِ خــرد تــا ابــد خــوش کـنم
٭
بــیــا سـاقـی آن جــام صـافـی صـفت
کـه بــر دل گــشــایــد دَرِ مــعـرفـت
بــــده تــــا صـــفـــای درون آرَدَم
دمـــی از کــــدورت بــــرون آرَدَم
٭
بــیــا سـاقـی آن مـی کـه تـیـزی کنـد
بــه بــاغ دلــم مـشـک بــیــزی کـند
بـــده تـــا بــنـوشـم بــه یــاد کـسـی
کـه هست از غمش در دلـم خـون بـسی
٭
بــیــا ســاقـی آن جــام یــاقــوت وش
کـه بــر دل گـشـایـد دَرِ وقـتْ خــوش
بــده ویــن نـصیحت ز مـن گـوش کن:
جهان جـمله هـیچ است مـی نوش کـن
٭
بــیــا سـاقـی آن کـیـمـیـای فــتــوح
کـه بـا گـنـج قــارون دهــد عـمر نـوح
بــده تـــا بـرویــت گــشــایـنـد بــاز
دَرِ کــــامـــرانـــی و عـــمـــرِ دراز
٭
بــیــا سـاقـی آن جـام چـون سلـسبیل
کــه دل را بــه فــردوس بـاشـد دلـیل
بــه دسـتــم ده و روی دولــت بــیــن
خــرابـم کـن و گـنـج حـکـمـت ببیـن
٭
بــیــا سـاقـی ایـن نـکـتـه بـشنـو ز نی
کــه یـک جــرعـه مـی بِه ز دیهیمُ کی
دم از سِـیــرِ ایــن دِیـــرِ دیــریـنـه زن
صـلایـی بــه شــاهــان پـیـشیـنـه زن
٭
بــیــا ســاقـی از مـی نــدارم گــُزیر
بـه یـک جــان بــاقـی مـرا دسـت گـیر
کــه از دور گــردون بــه جــان آمــدم
روان ســوی دیــــر مــغـــان آمــدم
٭
بــیــا ســاقـی از کــنـج دیــر مـغــان
مـشـو دور کــایـنـجـاست گــنـجِ روان
وَرْتْ شـیـخ گــویــد مــرو سـوی دِیــر
جوابش چـه گــویی؟ بـگـو شب بـخـیـر
٭
بیا ساقی اکـنون کـه شـد چـون بـهشت
ز روی تــو ایـن بــزم عــنـبـر سرشـت
خـُذِ الـْجــام لاتـَخـْشَ فـیـهِ الـْحـِنــاحْ
کــه در بـــاغِ جـنـّت بـُوَد مـی مـُبــاح
٭
بــیــا ســاقـی از بـی وفــایـیِّ عــمــر
بـبـیـن وز مـِیْ کـن گــدایــیِّ عــمــر
کـه مـِی عــمــرِ بــاقــی بـیـفـزایـدت
دری هــر دَم از غــیـب بـگـشــایـدت
٭
بــیــا ســاقـی از مـِی طـلـب کــامِ دل
کـــه بــی مــِی نــدارم مــن آرامِ دل
گـر از هـجر جـان تـن صـبـوری کـنـد؟
دل از مـی تــوانــد کـه دوری کــنــد
٭
بــیــا سـاقـی ایـمـن چـه باشی که دهر
بـر آنـَسـت کـِتْ خــون بـریـزد به قـهر
درین خـونـفِـشـان عــرصـه رستـخـیـز
تــو خــون صـُراحی بـه ســاغــر بـریـز
٭
بــیــا سـاقـی از مـن مـکـن سرکـشـی
کــه از خــاکـی آخــر نــه از آتــشـی
قـدح پـر کـن از مـِی کـه مِی خوش بود
خـصـوصـاً کـه صـافـیّ و بـیـغـش بـُوَد
٭
بــیــا سـاقـی آن راحِ ریـحــان نـسیـم
به مـن ده کـه نـه زر بـمـانـد نـه سیـم
زری را که بی شـک تـلـف در پـی اسـت
بـه مـِی ده کــه درمـان دلـهـا مِی است
٭
بــیــا ســاقـی آن بــاده لـعــلِ صــاف
بده تـا کـی ایـن شـیـد و تـزویـر و لاف
ز تـسبـیـح و خــرقــه مـلــولــم مـدام
بـه مـی رهـن کـن هر دو را و الـسـّلام
٭
بــیــا ســاقـی آن بـــاده روح بــخـش
بـده تـا نـشـینیـم بــر پـشـتِ رخــش
تـهـمتـن صـفـت رو بــه مـیـدان کـنیم
بــه کــامِ دل آهـنـگِ جــولان کـنیـم
٭
بــیــا سـاقـی آن جـام چـونمهـر و ماه
بــده تــا زنــم بــر فــلــک بــارگــاه
چـو شـد بــاغ روحــانـیــان مـسکـنـم
در ایـنـجــا چــرا؟ تـخـتـه بـنـد تـنـم
٭
بــیــا ســاقـی از بــاده هــای کـُهـُن
بــه جــام پـیــاپـی مــرا مـسـت کـن
چــو مـسـتـم کـنـی از مـی بـیـغـشـت
بـی مـسـتـی سـرودی بـگـویم خوشت:
مـن آنـم کـه چــون جـام گیرم به دست
بـبـیـنـم در آن آیـنـه هـر چـه هـسـت
بـــه مـسـتــی درِ پـــارسـایــی زنــم
دَمِ خــســروی در گـــدایــی زنـــم
کـه حـافظ چـو مـستــانـه سـازد سـرود
ز چـــرخــش دهــد زهــره آوازِ رود
٭
تــبـاشـیـــر صـبـح از طـبـقـهـای نـور
به گـوش آیـدم هــر دم از لـفـظ حــور
کــه ای خـوش نــوا مـرغِ شـیرین نفس
بـجـنـبـان پــر و بــال و بـشکـن قفس
الا ای هــمــای هــمــایــون نـــظــر
خـجــسـتــه ســروش مـبــارک سـیـر
گــر اسـفـنـدیـــاری و روئـیـن تـنــی
نـــداری ز تــیــر اجــل ایــمــنـی
اگــر پــور زالـی بــدســتــان و تــیــغ
سپـهـرت بــه خــاک افـکـنـد بی دریغ
چــو ایـن اسـت فــرجـام کــار جـهـان
بـر ایـن بــوده بــاشـد مــدار جـهــان
هـمـان بـه کـه بـر غـم گـشـایی کـمین
سـمـنــد نــشــاط آوری زیـــر زیــن
بــروی بــتــان جــام پـــر مـی کـنـی
بـنـوشـی مـی و گــوش بـر نـی کـنـی
بــیـــا تـــا خــرد را قـلــم درکـشـیـم
ز مـسـتـی بـه عـالـم عـلـم درکـشـیـم
ز جـــامِ دمـــادم دمــی دم زنــیــم
ز مــی آب بــر آتــش غـــم زنـیــم
یـک امــروز بــا یـکـدگـر مـی خـوریـم
چو فـرصـت نبـاشـد دگـر کـی خـوریـم
که آنـهــا کــه بــزم طـرب سـاخـتـنـد
بــه بــزم طــرب هــم نـپــرداخـتـنـد
از ایــن دامـگـه دیــر تـــاری مـغــاک
بـرفـتـنـد و بـردنــد حسـرت به خـاک
بـدیـن تـخـت فـیـروزه فـیـروز کـیست؟
ز ایـّـام عـمـر آنکـه بـهـروز، کـیـسـت؟
دریــغـــا جــوانــی کــه بـر بــاد شـد
خـنــک آنــکــه در عــالـم آزاد شــد
٭٭٭
بــده سـاقـیــا مـی کـه تــا دم زنـیــم
قـلــم بــر سـر هــر دو عـالــم زنـیــم
سـبــک بــاش و رطــل گــرانــم بــده
وگــر فــاش نـتــوان نـهـــانـم بــده
که این چـرخ و ایـن انــجـمـن آبـنـوش
بـسـی یـاد دارد چــو بـهــرام و طـوس
کـسی کـو زدی طـبـل بـر پـشـتِ پـیـل
زدنــدش بــه نــاکـام طـبــلِ رحـیــل
جز این مرکـز هـفـت پـَـرگــار نـیـسـت
جـز ایـن هفـت پرگـار پُـر کار نـیـسـت
تـــو در خــانه شـش دری شـشـدری
کـزو مــانــده تــا بـنـگـری بـگــذری
بـر ایــوان شـش طــاق خـضـرا نـشیـن
بـمـنـزلـگـه جــان نـشـیـمـن گـزیـن
٭
بـــده ســاقــی آن آب آتــش فــشـان
از آن پـیـش کـز مــا نـیــابـی نـشــان
کـه در آتــش اسـت ایــن دل روشـنــم
هـمــانــا کــه آبــی بــر آتـش زنــم
کــه فــیــروز فــرّخ مـنـوچـهـر چـهـر
شـنـیـدم کـه در عـهــد بـوذر جـمـهـر
نـوشـتـه سـت بــر جــام نــوشـیــروان
کــه بـفــزای از جــام نــوشـیــن روان
اگــر پـــور زالـــی وگـــر پــیـــر زال
بـدسـتــان نـمـانـی، شــوی پــایـمـال
ز مــن بـشـنــو ای پــیــر آمــوزگـــار
مـکــن تـکـیــه بــر گــردش روزگــار
کـه ایـن مـنـزلِ درد و جــای غـم است
دریـن دامـگـه شـادمــانـی کــم اسـت
٭
بـده ســاقـی آن لــعـل یـاقـوت رنــگ
کـه بُــرد از رخ لـعــل و یـاقـوت رنــگ
روان در ده آن مــی چـــون آب روان
نــــه آب روان کـــافــتــــاب روان
شـهـانی کـه ایـنـجـا نـشـسـتـنـد شـاد
بــرفـتـنــد و از کــس نـکـردنــد یــاد
کـدام اسـت جـام جـم و جـم کـجـاست
سلیمان کجـا رفـت و خـاتـم کـجـاسـت
کــه مـی دانــد از فـیـلســوفــان حـیّ
که جمـشـیـد کـی بـود و کـاووس کـی
چــو ســوی عــدم گــام بــرداشـتـنـد
دریــن بـقـعـه جــز نــام نـگـذاشتـنـد
چـه بـنـدی دل انـدر سپـنـجـی سـرای
کـه چـون بـگـذری بـاز مـانـد بـه جـای
در آن بـسـتـنِ دل ز دیــوانـگــی سـت
بــدو آشـنـایـی ز بـیـگـانــگــی ســت
دریـن دار شـشــدر نـیــابــی تــو کـام
مــجــال مــجــال و مــقــام مــقــام
بــرو طـی کـن ایـن هـفـت طـومــار را
قـلــم درکـش ایــن هـفـت پرگـــار را
٭
بـــده ســاقــی آن آب آتــش خــواصّ
کـــز آن آب یــابــم ز آتــش خــلاص
بــدیـن سـقـف شــش پـایــه نُــه رواق
تـوان زد بـه یـک جـامِ مـی چـار طــاق
قـدح در دِه اکـنـون کـه مــا در دِهـیـم
سـرت کـی دهیـم ار بـه جـا سـر نهـیـم
در ایــن دِه گـروهــی سـیـاوش وشـنـد
کـه پـیــرانِ ده را بــه آتـش کـشـنــد
اگــر عاقـلـی خـیــز و دیــوانــه شـــو
مـریـز آب خـود خـاکِ مـیـخـانـه شــو
دم از دل زنـــی ، دَردیِ دُردکـــش
دم گــرم خــواهــی دم ســرد کــش
پـــی کـــاردانـــان هـــوشــیـــار زن
رَهِ دُردنــــوشـــــان خـــمّــــار زن
مـشـو قـیـدِ ایـن دیـر خـاکـی مـغــاک
که ناگه دهـد هـم بـه بـادت چـو خـاک
٭
بـــده ســـاقــی آن جـــوهـــر روح را
دوای دل ریـــــشِ مـــجــــروح را
کـه دوران چـو جـام از کـف جـم ربــود
اگــر عـالـمـی بـاشـدش زان چـه سـود
چـو بـنـیـاد عـمــر اسـت نــاپــایــدار
به نقد ایـن نـفـس را غـنـیـمـت شـمـار
کـسی را کــه دستـت رسـد دسـت گیـر
کـه فــردا هـمـان بـاشـدت دستـگـیــر
شــه دادگــســتـر کـه نــاگــه بـمــرد
نـگـر ای بــرادر کـه بـا خـود چـه بــرد
تـو نـیـز آنـچـه کـاری هـمـان بــدروی
چـنــان کــامـدی بـــاز بـیــرون روی
رهــایـی نـیــابـد کـس شـسـت خـاک
که بر خاک نـنـشـسـت از دسـت خـاک
بـدیـن گـنـبـد سـبـز چـنـدیـن مـنـاز
کـه هـم مُهره دزد اسـت و هم مهره بـاز
٭
بـــده ســاقــی آن آب افـشـــرده را
بـیــا زنـــده ســاز ایـــن دل مــرده را
که هر پاره خشتـی کـه در منـظریـسـت
سـر کـیـقـبــادیّ و اسـکـنــدریـســت
هــر آن گــل کـه در گـلسِـتــانـی بُـوَد
مـــه عـــارض دلــســتـــانی بُـــوَد
هر آن شاخ سروی کـه در گـلشنی اسـت
قـد دلـبـری زلـف سیـمـین بـری اسـت
شنـیـدم کـه شـوریـده یی مـی پـرسـت
به خُم خانـه مـی گـفـت جـامی بـدست
کـه یـابـــد از ایــن کـرسـی زرنـشــان
بـدیـن سـفـره بیـرون ز دونـان، دو نـان
به جز خون شاهان دریـن طشت نـیسـت
به جز خاکِ خوبان دریـن دشـت نیـست
کـه هـرکـس دریــن دور گــردون بــود
ز گــردون درونـش پــر از خــون بــود
٭
بـده ســاقـی آن تـلـخ شـیـریـن گــوار
کــه شـیـریـن بـود بــاده از دسـت یـار
کـــه دارا کـــه دارای آفـــاق بـــود
بــه دارنـدگـی در جـهــان طــاق بــود
چـو زیـن دار شـشـدر بـرون بـر درخَـت
نبـودش بـه جز گـور و تـابـوت تخـت
کـه چـون بـگـذرد عُـمـر ، تـو بـگـذری
از او بـــاز مــانــی و حـســرت خـوری
اگـر هــوشـمـنـدی بـیــا بــاده نــوش
چو نوشـی دمـی بــاده آیـی بـه هــوش
کـه ایـــن طُـغــرُلِ آبـنــوسـی قـفـس
نــیـفـتــد ازیـــن دانــه در دامِ کــس
دَرِ خـــاکـروبــانِ مـیـخــانــه کـــوب
رهِ مـی فــروشـــان مـیــخــانــه روب
مــگــر آب آتــش خــواصّـت دهـنـــد
به مـستـی ز هـسـتـی خـلاصـت دهنـد
بـه جـامـی بــرون آورنــدت ز خـویـش
بــه وحـدت رسـی پـرده افـتـد ز پیـش
کـه حـافــظ کـه در عـالـم جـان رسیـد
چو از خود برون شد بـه جـانـان رسـیـد