Menu

علامات هجا در نوشتن

علامات-هجا-در-نوشتن


هرگاه بخواهيم شعري را تقطيع كرده هجاهاي آن را برحسب اينكه كوتاه يا بلند باشد بنمايانيم نشانه هاي قراردادي، معين شده است.
نشانه هجاهاي كوتاه را با علامت U و هجاهاي بلند را با علامت — مي نمايانند.
به عنوان مثال: شعر حافظ
(اگر آن ترك شيرازي به دست آرد دل ما را…) كه در بَحرِ (هزج مثّمن سالم) و وزن (مفاعيلن مفاعيلن مفاعيلن مفاعيلن) سروده شده است به اين صورت تقطيع مي شود:
مفاعيلن        مفاعيلن           مفاعيلن          مفاعيلن
اگر آن تُر         كِ شيرازي        بدست آرد        دلِ مارا
لا- – –            لا – – –              لا – – –            لا – – –
تبصره: در زبان فارسي به غير از هجاي كوتاه و هجاي بلند گاهي در كلمات به يك واحد صوتي ديگري به نام (هجاي كشيده) برمي خوريم كه به هنگام اَدايِ آن با آوردن يك (واوِ زايد) آن را مي نمايانند.
به عنوان مثال: هجاهاي كوتاه (گاه- جاه- راه- شيد) كمي از هجاهاي بلند، كشيده تر مي باشد و علماي علم عروض در تلفظّ بلافاصله پس از ادايِ هجاي كشيده يك (واوِ زايد) به كار مي برند، مثلاً در بيت زير:

بي گاه شد بي گاه شد خورشيد اندر چاه شد
خورشـــيد جان عاشقان در خلـــوتِ الله شد

به هنگام تقطيع مصراع اول چنين خوانده مي شود:
بي گاه (و) شد بی گاه (و) شد خورشيد (و) اندر چاه (و) شد
و در موقع نوشتن تقطيع، هجاهاي كشيده را به صورت علامات يك هجاي بلند – و يك هجاي كوتاه U محسوب مي نمايند.

 

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *